_^من که شبان این کلماتم ، می خواهم بی هیچ آداب و ترتیبی، بی قراری های ناگزیر سرمد مقتول را بنویسم.تو می گویی:رباعی های سعید سرمد،همه شادمانه و طربناک اند. پس چرا آداب دلتنگی می نویسی ؟ می خواهم باور کنم . اما چگونه فراموش کنم که شادمانی و طرب سرمد هم ، مثل رباعی های خیام ، با حروف گریه نوشته شده اند ؟ من هم که چوپان این رمه ی  پریشانم ، می کوشم تا به قول بیهقی ، بر کرانه ی این کاغذ ، کلمات را اندکی بگریانم ...

سرمد را مُلحِد می دانستند و برهان تراشیده بودند که سرمد ، "شهادت"  را نصفه-  نیمه می گوید ( و حق هم همین بود)، سرمد در تمام  عمر فقط "لااله " می گفت و عبارت "الا الله " را بر زبان نیاورد و در جواب کسی که پرسیده بود: چرا  چنین می گویی ؟ گفته بود که من هنوز در" نفی" مستغرقم و به مرتبه ی اثبات  نرسیده ام. آیا سرمد، با الفاظ  بازی می کرد و این همه هیاهو ، به قول ویتگنشتاین ، تنها "بازی زبان" بود و هیچ حقیقتی در پس پشت آن نهفته نبود؟ نمی دانم . بگذار هر چه می خواهد بگوید هر که می خواهد . در همه ی تذکره ها آمده است که پس از قتل سرمد ، وی سر بریده ی خود را برداشت و در حالی که می دوید، سه بار لفظ " الا الله " را تکرار کرد.

این قدر به دست و پای من نپیچ و هی نگو که  تو دوستار فلسفه و عقلانیت بوده ای و این ها افسانه است و خرافه است و واقعیت ندارد!

 شاید حق با تو باشد ، ولی مگر کجای زندگی ما واقعیت دارد ،که این یکی اش افسانه است ؟ و کدام واقعیت جهان، شگفت تر و زیباتر از رؤیاهای آدمی ست؟ سرمد ،در نفی ، مستغرق بود و تا هنوز مجالی نیافته بود که  به دیگری و دیگران بیاندیشد.

دوست عزیزم ،علی اکبر خادم  (که عمرش دراز باد) ، به سخنی شبیه این اشاره کرده که از زبان شیخ ابوالحسن خرقانی تراویده بود ؛ بنا بر روایات تاریخی؛  هنگامی که سلطان محمود غزنوی نزدیک خرقان رسید، درنقطه ای خوش آ ب وهوا ، سراپرده برافراشت و ایاز (محبوب و معشوق مذکر! خود)  را فرستاد تا شیخ ابوالحسن را نزد وی بیاورد . سلطان  به ایاز گفته بود که اگر شیخ، از آمدن امتناع کرد، این آ یه را بر وی بخوان :  " اطیعواالله واطیعواالرسول واولی الامرمنکم " . چون ایاز به خدمت شیخ رسید و شرط ادب به جای آورد، گفت : سلطان محمودخواسته است تا نزد وی بروی . شیخ جواب داد که مرا با محمود کاری نیست ، ایاز طبق دستورسلطان محمود،  آیه فوق را برشیخ خواند. شیخ پس از شنیدن آیه گفت :  به محمود بگویید : من چنان در " اطیعواالله " مستغرقم که در"اطیعواالرسول"  بس خجالت ها دارم تا چه رسد به اولوالامر ! ...

 می دانم این حرف ها بوی خون می دهد و راستش حالا  که فکر می کنم می بینم که آن ها  حق داشته اند سرمد را بکشند ،" آنها" یی که حتی یک بار تجربه ی اتحاد وجودی با حضرت رفیق اعلی را نداشته اند و همیشه  از دور، با ترسی آمیخته به احترام، خدا را ، فقط پرستیده اند ، کجا  و کسی که معشوق، پرستار او بوده و در چشم او نشسته و در گوش او بی هیچ واسطه و حجابی سخن گفته کجا ؟ حالا که فکر می کنم می بینم سرمد هم ، یکی مثل منصور حلاج ، یکی مثل عین القضات همدانی ، یا شهاب الدین سهروردی (که هر دو جوانمرگ شدند ) بود که بزرگترین اشتباهش این بود که به قول مولانا ، قند را پیش مگسان ریخته بود و رازهای سلطان را به کسان گفته بود ! مگر افشای رازهای  سلطان ، مجازاتی کمتر از مرگ دارد ؟ گوارایشان باد شراب دیدار ، حتی اگر از لب تیغ نوشیده باشند !

 چه قدر طولانی شد این کلام ! نام این  مقتولان بر زبانم آمد و عطری غریب دهان و پیرامونم را فراگرفته است . آن قدر که حتی نمی خواهم به پدیده ی " جوانمرگی فرهنگی " این بوم نامبارکی که صدها سال است بر بام دیارم نشسته،بیاندیشم ...

 

  

نوشته شده توسط عبدالحمید ضیایی در 9 AM | موضوع: فلسفه
• لينک ثابت