در تناسخ کلمات

انتشار کتابی دیگر

ziaei2007 — Tue, 06 Oct 2009 06:26:18 GMT

با هدف گسترش زبان فارسی در شبه قاره و نیز چاپ و انتشار منظومه های عاشقانه و حماسی هند (که به فارسی نوشته شده اند)، بالاخره دومین نسخۀخطی کتاب رامایانا (ترجمه منظوم فارسی) هم منتشرشد.ماه های متمادی ، شبانه روزروی این نسخه کار کرده ام تا بالاخره تصحیح شده و با کلی اضافات و الحاقات وتوضیح مبهمات ، روانۀ چاپخانه و منتشرشده است. مسیح پانی پتی که شاعر این منظومه است، انصافا شاهکار خلق کرده، خودش عاشق دختر هندویی شده (که داستانش را در مقدمه آورده ام) و با تلفیق سبک های خراسانی ، عراقی و هندی توانسته قصه ای دل انگیز را برای ما روایت کند. رامایانا، کهن ترین حماسۀ عاشقانۀ هند و شرح عشق ناکام رام و سیتا است که هر دو امروزه از خدایان و قهرمانان اساطیری هند هستند و در هر خانه ای،تمثیل یا بتی از شمایل آن ها موجود است...

لبخند

ziaei2007 — Sat, 03 Oct 2009 09:01:18 GMT

وقتی

گذشته از سرمان آب و

مانده ست خاک

چشم به راه ما

بگذار

تا گره بخورد در هم

بالِ پرندگانِ نگاهِ ما ...

گرهی هم نگشود ...

ziaei2007 — Thu, 10 Sep 2009 17:05:18 GMT

این چنین گیج و شتابنده و پی در پی

می دوند از پی هم ، عقربه ها تا کی؟

چه قدَر کوچ کنم؛ جسم به جسم، آخر؟

چه قدَر آتن و قونیه و مصر و ری ؟

یا که پنهان بشوم پشتِ ضمایر، باز؟

خرقه بر تن کنم از من ، تو، شما، ما ، وی ...

خسته از شعرم و آزرده تر از آنم

که کنم قافیه ، نی را پس از این با مَی

آن شبانم که ز هوهوی تو دلتنگم

گرهی هم نگشود از دلم این هی هی

وه چه جان کندنِ تلخی ست؛ فراموشی

رفته از خاطر من، نام تو حتی ، ای ...!

پرسش

ziaei2007 — Thu, 03 Sep 2009 13:02:18 GMT

قرارمان باشد

کنار پچ پچ باد و درخت

درباران

به نام هر چه سلام و ستاره است و

سرود

نه !

قرارمان

مزار باکرگان سکوت و تهمت و سنگ

میان هلهله ی مؤمنان و

معذوران...

قرارمان ای یار !

رکوع قرمطیان و

سجود مُرتدان

میان دایرۀ شوق های خون آلود

قرارمان باشد

کنار پرسشی اندوهناک و سرگردان

که : از خدا و جهان

سهم ما

فقط این بود؟

کفری به نام عشق

ziaei2007 — Wed, 19 Aug 2009 06:29:18 GMT

بالاخره کتاب " عاشقانه های یک یاغی " منتشر شد؛

بازخوانی زندگی، اندیشه و شعر سعید سرمد کاشانی ،

شاعر و عارف مرتد و مقتول ایرانی در روزگار پادشاه

عالمگیر و دین پناه ! هند دوره ی میانه ،اورنگ زیب !!...

و من که شبان این کلمات تاریکم می کوشم تا بی هیچ

آداب و ترتیبی ، دلتنگی های ناگزیر سرمد مقتول را بنویسم .

اگر این بار....

ziaei2007 — Tue, 18 Aug 2009 20:12:18 GMT

راستش را بخواهید این روزها با این اوضاع، هیچ دست و دلم ، پی نوشتن نمی رود. این غزل را هم، بی هیچ دلیل و آرزویی اینجا می گذارم ...

تو بودا نيستي ، گنجشككِ تكرار برف و شب !

و مي بارد هميشه بر دل ات ، آوارِ برف و شب

به غير از زوزۀ گرگي گرسنه ، پا به زا و پير

نمي آيد صدايي ديگر ، اي بيمارِ برف و شب!

نه اینجا ردپايِ هیچ دیّاری به جا مانده ست

نه حتي هيچ ... ، ديگر با چنين رفتارِ برف و شب

هميشه گم شدي در برف و شب ، همواره مي گويي :

اگر يك بار ديگر باز ... ، اگر اين بار، برف و شب ...

هزاران شعله هم از عشق ، گيرم در دلت باشد

نخواهد شد رها ، روحِ تو از پندارِ برف و شب

بهاري نيست ، ابرِ گريه باري نيست... کاش ، اي كاش

ملاقاتي دگر با مرگ ، در بازار برف و شب ....

این روزها ...

ziaei2007 — Wed, 22 Jul 2009 18:24:18 GMT

این چندمین بار است که در گرمای تابسوز دهلی ، به سلام سعید سرمد آمده ام ؟ مثل همیشه این بار هم مزار سرمد ، جز سکوتی اندوهبار و آرامشی وهم انگیز ، زائری ندارد . شاید از مُردۀ سرمد هم می ترسند ! "تو در نماز عشق چه خوانده ای" مگر سرمد ؟ که حتی همین عوام هم ، ایمان های موروثی شان را محکم در دل می فشارند و از کنار مزار تو با تردید و احتیاط می گذرند ؟ و دانایان شهر هم از بیم قیل و قال عامه ، نام تو را به زبان نمی آورند و می هراسند که مبادا ، ذکری از تو، نام و نان آن ها را به خطر افکند ! چنان که از کنار سرهای بریده و جنازه های برادران ملعون و غریب تو ، از کنار حلاج و عین القضات و سهروردی و صدرالمتالهین و .. عبور کرده اند و سکه ای به کفارۀ تماشا ، بر استخوان های آنان پرتاب کرده اند.

شاید بپرسید که چرا این همه ، در این چند وقت به سعید سرمد پرداخته ام ؟ حکایت سرمد ، حکایت غمبار تاریخ اندیشه و فرهنگ من و توست و محدود و منحصر به قتل غریبانۀ او نمی شود . مخالفان سرمد و سرمدها نیز در روزگار ما کم نیستند ؛ کسانی که به جای دلایل قوی و معنوی ، به قول مولانا ، رگ های گردن را به حجت قوی کرده و پاداش اندیشه را با دشنام و دشنه می دهند ....و البته در بارۀ سعید و همتایان عارف و اندیشه ورز او که قرن ها همنشین لعن و تکفير و تنهايي می بوده اند، چه می توان گفت جز این رباعی دکتر شفیعی کدکنی :

گه ملحد و گه دهری و کافر باشد

گه دشمن خلق و فتنه پرور باشد

باید بچشد عذاب تنهایی را

مردی که ز عصر خود فراتر باشد !

چه می توانم کرد ؟ دردا که دست های من تهی ست و خرقه در گرو نان دارم ....

سرمد و داراشکوه ( تلاش برای وحدت ادیان )

ziaei2007 — Mon, 06 Jul 2009 11:25:18 GMT

داراشکوه را دوسال قبل از سرمد، همان شاهان ،به فتوای همان مفتیان و به همان اتهام ، اعدام کرده بودند! سرمد را با شاهزاده داراشکوه قرابت غریبی رخ داده بود ، گویا که شیر و شکر به هم در آمیخته باشند ! و البته شوق و اندوه داراشکوه در این میانه ، بسی بسیارتر از سرمد بود.بگذارید داراشکوه را از نگاهی نزدیک تر تماشا کنیم :

بر خلاف راه و روش تاریخ نویسان که از حریم خصوصی فرد شروع می کنند و اول اجداد او را پیش چشم می آورند و بعد اشاراتی هم به اندیشه ی او می کنند، می خواهم اول چیزهایی از سودا ها و اندیشه های داراشکوه بنویسم . کتاب مجمع البحرین داراشکوه را برمی دارم و بر این باورم که می شود مهم ترین خط فکری او را در همین کتاب پی گرفت . مجمع البحرین را می شود عصاره و چکیده ی جان خروشان و پرشور داراشکوه دانست. چکیده تر سخنی که در معرفی و توصیف این کتاب می توان گفت، این است که داراشکوه عمیقا بر این باور است که حقيقت يكى است؛

شاید کمی ...

ziaei2007 — Thu, 02 Jul 2009 06:05:18 GMT

شاید که " دلتنگی " ست ، نام دیگرِ عشق

فرزندِ عشق است ، این عطش، یا مادرِ عشق؟

خم می شود ، تا بشکند بر خاکِ غربت

شاخی که شد سرشار ، از برگ و برِ عشق

هر چند ما دیر آمدیم و عین شوخی ست

این روزها ، تشبیه جام و ساغر عشق

این زهدِ خشک و تلخکامی ها ی ما را

شاید کمی آتش زند، شعرِ ترِ عشق

یا باز هم نازل شود، یک سوره در شوق

یک آیه که : یا ایهاال...ناباورِ عشق !

از خرقه ی اندوه ، بیرون آی و گل کن

در خانقاهِ روحِ خود ؛ در محضرِ عشق ...

ما که گرفتارِ لغات و وهمِ شعریم

دلتنگیِ بی واژه ؛ حرفِ آخرِ عشق

مُرده سوزان

ziaei2007 — Sat, 06 Jun 2009 18:18:18 GMT

هر وقت که می خواهم کمی درباره ی مرگ حرف بزنم ، مدام آرای عجیب و غریب "ژرژ باتای" و "فروید" به ذهنم خطور می کند و لحظه ای آرزو می کنم که ای کاش چیزی نخوانده و نشنیده بودم . در نظر مردمان ، حتی سخن گفتن از مرگ هم امری بدشگون ، خطرناک و ناخوشایند بوده و قیاس آن با زندگی ، ناپذیرفتنی و کج سلیقگی به شمار می آید . می خواهم من هم چنین بیاندیشم اما انگار در سرم بازار مسگران برپاست و سخن هایدگر مثل پتک بر سرم کوبیده می شود که: مرگ، گرانیگاهی است که زندگی همه ی ما گرداگرد آن در چرخش است.

داشتم از باتای می گفتم، به نظر باتای ، مرگ و بویژه جسد مرده ، اختلالی تهدید کننده به شمار می رود ؛ هم از این روی که با حضورش (که نماد عدم هم هست ) ، حضور و سیطرۀ قطعی و اجباری مرگ را به بازماندگان القا و تحمیل می کند و هم خطر عفونت و فساد و متلاشی شدن جسد و غیر بهداشتی بودن اش ، آدمی را در برابر جسد ،تحمل ناپذیر می کند. باتای می گوید که این دو مسأله باعث می شود که بازماندگان متوفی ، طی یک آیین ناخودآگاه و مناسک ویژه به خنثی سازیاین اختلال مبادرت کنند. باتای به نکتۀ جالب و عجیبی اشاره کرده که از دید همه ی ما پنهان مانده و آن اِعمال خشونت نسبت به جسد مرده در فرهنگ های مختلف است همان چیزی که ما آن را حرمت نهادن به مردگان تلقی می کنیم ! آیا خاکسپاری کالبد که معمولا با مهار کردن جسد مرده در تابوت یا کفن همراه بوده و به انسداد تمام راه های ارتباط وی با جهان زندگان (به کمک سنگ قبر) خاتمه می یابد، یا رها کردن جسد در بیابان ها ( تا این که طعمه ی درندگان شود)، یا رها کردن در دریا بر قایقی کوچک و شکننده،تشریح کالبد مردگان ،مرده سوزان و ده ها نوع دیگر از مراسم تدفین در فرهنگ های مختلف، نمی تواند عملی خشونت آمیز به نشانه ی هراس ما از مردگان تلقی شود؟ ...